25-06-14

Een glaasje vers sap. Een energiebom die wonderen doet.

Er zijn heel wat mensen die in de supermarkt blindelings hun kar vullen met allerlei voedingsproducten en zich hooguit laten leiden of misleiden door de prijs en de povere informatie op het etiket. Daarnaast zijn er steeds meer mensen die bewust omgaan met voeding en kritische vragen stellen over alles wat zo maar wordt aangeboden. Vanuit deze achtergrond wordt er steeds meer aandacht besteed aan het gebruik van vers sap uit fruit of groenten. Er zijn heel wat voordelen aan vers sap. Op de eerste plaats is sap vloeibaar voedsel zonder enige weerstand, is uiterst licht verteerbaar en kost daardoor nauwelijks energie. Daarnaast is het sap door haar concentratie extra rijk aan vitaminen, mineralen en bioactieve substanties, dit zijn genezende stoffen. Sap is arm aan natrium (zout) en rijk aan kalium en zorgt voor een goede waterhuishouding en heeft een bloeddrukregulerende werking. Haar reinigende werking is van grote waarde en zorgt voor een goed zuur-base evenwicht. Bovendien zijn sappen met hun pure smaken en heerlijk mondgevoel een ware sensatie. Sap is rauw en ongeschonden voedsel en bevat een grote levenskracht die door het persen vrijkomt.

Er wordt soms de opmerking gemaakt dat sap geen voedingsvezels meer bevat. Dat klopt, maar door de vloeibare vorm zijn er geen vezels nodig omdat het sap door de maag heen naar de darmen vloeit. Een andere opmerking is dat er bij het persen vaste bestanddelen verloren gaan omdat er bij het persen een scheiding ontstaat tussen het water en vaste stoffen. Er is inderdaad een beperkt verlies aan nutriënten, maar het voordeel is dat er veel inhoudsstoffen worden overgedragen op het water waardoor de vertering bijzonder goed verloopt. Bovendien krijgen we een hoge concentratie aan kostbare stoffen. Niemand haalt het in zijn hoofd om drie sinaasappels na elkaar op te eten, terwijl in geperste vorm dit helemaal geen probleem is. Het eten van vers fruit en rauwe groenten is de meest natuurlijke vorm van voedsel en blijft centraal staan. Sap is een nuttige aanvulling en is een bereidingstechniek waarbij het accent ligt op een verhoogde concentratie van de nutriënten, waarbij nauwelijks sprake is van vertering terwijl de absorptie optimaal verloopt. We steken de natuur een handje toe.

In de handel zijn er allerlei persen verkrijgbaar, in alle maten, vormen, kleuren en prijzen. Van een goede pers verlangt men aan de ene kant een hoog rendement, dit wil zeggen dat er zoveel mogelijk wordt uitgeperst en aan de andere kant dat het hele proces van persing traag verloopt zodat de mogelijke beschadiging aan de nutriënten minimaal is. Hoewel sap op de eerste plaats therapeutisch is bedoeld, blijft het raadzaam om regelmatig een glaasje sap te drinken. De voorkeur gaat meestal uit naar vruchtensap omdat dit zoeter en voedzamer is in tegenstelling tot groentesap waarvan de smaak veel krachtiger is. Vruchtensap is rijk aan natuurlijke suikers terwijl groentesap minder suiker bevat en anders van smaak is. Soms is de smaak door zijn hoge concentratie moeilijk te genieten en wordt tomatensap als smaakverbeteraar toegevoegd of bronwater om de smaak te verzachten. Anderzijds bieden groentesappen veel therapeutische mogelijkheden. Pers nooit fruit en groenten samen, maar gebruik beide sappen altijd gescheiden. Fruit en groenten hebben een totaal andere samenstelling en verteren op een andere wijze.

Veel mensen vragen zich af waarom het zo belangrijk is om vers geperst sap te drinken terwijl in de supermarkt een groot aanbod aan sap verkrijgbaar is. Het industrieel sap dat overal te koop wordt aangeboden is gemaakt uit concentraat, dat staat op de verpakking vermeld. Eerst maakt men van de vruchten een siroop door het water er uit te laten verdampen door toevoeging van warmte. In de vruchtensappenfabriek wordt deze siroop aangelengd met water en eventueel met industriesuiker, zoetstoffen, synthetische vitaminen, smaakstoffen en conserveringsstoffen. Dit staat meestal op de verpakking vermeld. Er bestaan sappen waar niets aan toegevoegd is en toch zijn deze sappen niet vergelijkbaar met vers geperst sap. Ze zijn zodanig bewerkt en gefilterd dat zij geen bezinksel hebben en een constante gelijke kleur en smaak hebben, terwijl ze een relatieve bewaartijd hebben. Er is vers geperst sinaasappelsap in de handel verkrijgbaar dat in een speciale verpakking gedurende drie à vier weken vers blijft en in de horeca wordt gebruikt. In de natuurvoedingswinkel vindt men een betere kwaliteit van sap dat niet uit concentraat is bereid, geen additieven bevat en herkenbaar is aan een natuurlijk bezinksel. Controleer bij aankoop goed wat op de verpakking vermeld staat.

Bij vers geperst sap wordt er niets toegevoegd en is het water een deel van de vrucht dat via de fijne worteltjes van de fruitboom in de vrucht is gekomen. Het water is drager van kostbare stoffen zoals natuurlijke suikers, vitaminen, mineralen, spoorelementen en vele andere stoffen. Dat is totaal anders dan water dat uit de kraan vloeit en aan het concentraat wordt toegevoegd bij industrieel bereide sappen. Op de verpakking staat een vervaldatum, maar men weet nooit hoe oud het sap al is. Bij vers sap speelt de levenskracht van de vrucht een grote rol. Het persen vervangt het snij- en maalproces met de tanden. Vruchten en jonge groenten zijn rijk aan lichtenergie in de vorm van biofotonen. Zij zorgen dat de inhoudsstoffen energetisch geladen zijn en daardoor beter verteren en optimaal omgezet worden tijdens de stofwisseling. Dat is doorslaggevend voor de kwaliteit van ons voedsel. Zowel de voedingsdeskundige als de consument denken te veel in stoffen en niet in voedingsmiddelen. Een voedingsmiddel is een organisch of levend geheel dat door het lichaam wordt opgenomen en zijn inhoudsstoffen ongeschonden vrij geeft. Persen is een beperkte ingreep die weinig of geen beschadiging aanbrengt.

 

Richtlijnen voor het persen

·    Geef als het kan de voorkeur aan biologische kwaliteit omdat de ingrediënten van betere kwaliteit zijn. Ze zijn rijker aan smaakstoffen en hebben een beter aroma.

·    Was het voedingsmiddel altijd, ook al is het van biologische kwaliteit. Er zitten stofdeeltjes, vingerafdrukken en andere ongewenste substanties op.

·    Kies altijd rijpe vruchten, verwijder plekjes en beschadigde delen, want hoe gaver de vruchten, des te beter het sap.

·    Jonge groenten zijn sappiger, smakelijker en bevatten meer water. Ze stralen vitaliteit uit en zijn van betere kwaliteit. Oudere groenten zijn vaak uitgedroogd.

·    Sinaasappels en grapefruits worden altijd geschild. De witte velletjes mogen mee geperst worden want ze zijn rijk aan bioflavonen en vitamine C.

·    De meeste tropische vruchten worden geschild zoals kiwi, papaja, mango enz. Sommige, zoals citroen, limoen enz. kunnen met de schil geperst worden.

·    Bij groenten worden alleen de eetbare delen van de plant geperst. Bij steenvruchten worden de pitten verwijderd. Kleine pitjes worden niet verwijderd.

·    Afhankelijk van de pers worden de voedingsmiddelen in plakjes gesneden zodat het persen vlot en efficiënt verloopt.

·    Pers alleen voedingsmiddelen die rijk aan water zijn. Banaan of avocado laten zich moeilijk persen, ze lenen zich beter om te mixen om er een vruchtenmoes van te maken.

 

Toepassingsmogelijkheden

Door de hoge concentratie aan kostbare stoffen worden sappen langzaam opgedronken, slok voor slok zodat het verteringsstelsel de kans krijgt dit te verwerken. Veel mensen hebben de goede gewoonte om iedere ochtend een glas sap te drinken voor het ontbijt of vervangen het ontbijt door een glas sap. Anderen doen dat bij een andere maaltijd of ’s avond voor de tv. Er zijn mensen die jaar in, jaar uit hetzelfde sap gebruiken terwijl afwisseling is aan te bevelen. Eén of twee glazen sap per dag is een goede ondersteuning, een verrijking aan vitaminen, mineralen en andere kostbare stoffen, zorgt voor een extra reiniging van het lichaam, een betere waterhuishouding en voorkomt verzuring.

Vers geperst sap wordt vaak gebruikt als reinigingskuur, vooral in het voorjaar om de lentemoeheid te verdrijven. Voor sommige mensen volstaat het om gedurende een of twee weken minder te eten en meer sap te drinken. Sap zorgt voor een extra uitscheiding van opgehoopte gifstoffen. Soms is een echte sapkuur nodig om een voldoende reinigend effect te bereiken. Meestal doet men dit onder begeleiding van een therapeut of consulent. In dat geval wordt gedurende 5 à 7 dagen niets gegeten en gebruikt men uitsluitend sap, maximaal 1 liter sap per dag, meestal in combinatie met een reinigende kruidenthee op basis van brandnetelkruid, berkenblad, vlierbloesem, lindebloesem en/of venkelzaad. Een sapkuur is geen vastenkuur omdat sap vloeibaar voedsel, nutriënten en calorieën levert terwijl tijdens het vasten geen voedsel wordt gebruikt.

Sappen worden vaak therapeutisch gebruikt. Meestal gebruikt men dan samengestelde sappen, dat wil zeggen dat meerdere vruchten of groenten worden samengeperst om het werkingsspectrum te vergroten. Dit is vergelijkbaar met het samenstellen van een kruidenthee. Hoewel we hier op therapeutisch vlak verzeild zijn geraakt waarbij altijd rekening wordt gehouden met de individuele behoefte van de patiënt, is het mogelijk enkele algemene toepassingen voor te stellen.

 

Ziekte van Lyme

·      Handje vol spinazie

·      Handje vol peterselie

·      2 tomaten

·      ½ rode paprika

 

Bloeddrukverlagend sap

·      1 tomaat

·      1 komkommer

·      2 stengels bleekselderij

 

Vochtafdrijvend sap

·      1 sinaasappel

·      1 tros witte druiven

·      2 kopjes watermeloen

 

Sap bij osteoporose of calcium tekort

·      3 bladeren van boerenkool

·      Handjevol peterselie

·      4 à 5 worteltjes zonder loof

·      1 tomaat

 

Versterking van de   immuniteit

·      2 schijven ananas zonder schil

·      1   mango zonder pit

·      1 tros witte druiven

20:37 Gepost door Jan Dries in Gezondheid, Voeding | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

19-06-14

Hoge bloeddruk kan men overwinnen

Vanaf een bepaalde leeftijd heeft een groot deel van de bevolking af te rekenen met een te hoge bloeddruk. Hoge bloeddruk ligt bijna altijd aan de basis van hart- en vaatziekten en iedereen weet dat het hier nog steeds om doodsoorzaak n° 1 gaat. Het is een wijd verbreid probleem in de westerse samenleving. Het grote gevaar van hoge bloeddruk is dat er nauwelijks of geen symptomen merkbaar zijn zodat veel mensen niets eens weten dat ze aan een verhoogde bloeddruk lijden. Terecht wordt hoge bloeddruk een sluipende aandoening genoemd. Meestal stellen artsen een hoge bloeddruk vast bij klachten aan de nieren, de ogen, hart of hersenen. Het is moeilijk een antwoord te geven op de vraag waarom zoveel mensen aan hoge bloeddruk lijden. De oorzaken zijn heel uiteenlopend zijn en meestal gaat het om een combinatie van diverse factoren. De grote boosdoeners van hoge bloeddruk zijn bekend: overgewicht, een te hoog zoutgebruik, te veel vlees en dierlijk vet (cholesterol), het gebrek aan beweging, nicotine, alcohol, koffie, groene en zwarte thee en stress, vooral aanhoudende of chronische stress. Toch zien we dat niet iedereen aan hoge bloeddruk lijdt en dat niet iedereen die er aan lijdt meteen aan hart- en vaatziekten sterft. Het probleem is niet zo eenvoudig als vaak wordt beweerd.

Decennia lang werd een bloeddrukwaarde van 130/80 mmHg als ideaal aanzien. Omdat deze waarde nog zo moeilijk is te bereiken, heeft de ESH (European Society of Hypertension) en de ESC (European Society of Cardiology) nieuwe richtlijnen uitgewerkt (2013) waarbij de bloeddruk naar 140/90 mmHg wordt gebracht. Alleen bij suikerpatiënten blijft men extra voorzichtig en streeft men naar een bloeddrukwaarde beneden 140/85. Binnen deze nieuwe richtlijnen wordt het accent meer gelegd op voeding en levenswijzen zodat er van de patiënt een eigen inzet wordt verlangd. Verder komt men tot de vaststelling dat een intensieve behandeling om de hoge bloeddruk naar beneden te dwingen schadelijk kan zijn. Met andere woorden, men heeft eindelijk ingezien dat het geen zin heeft medicinaal de bloeddruk naar beneden te brengen zonder dat de patiënt zijn voeding en levenswijze aanpast. Er komt meer belangstelling voor niet medicinale behandelingen en dat speelt in het voordeel van de complementaire zorg waarbij talrijke risico-arme therapieën van bijzonder nut zijn. Verder wordt aangedrongen om zelf thuis de bloeddruk te meten. Met een digitale bloeddrukmeter is dit vrij eenvoudig. In de ochtend ligt de bloeddruk meestal lager dan na een drukke dag. Het meten van de bloeddruk mag in geen geval een obsessie worden en moet niet iedere dag gebeuren. Meet de bloeddruk op een rustig moment omdat spanningen en stress een grote invloed hebben op de stijging van de bloeddruk.  

Het is bijzonder moeilijk om de bloeddruk naar beneden te krijgen als men blijft roken, aan overgewicht lijdt, grote hoeveelheden koffie dringt, weinig of niet beweegt en permanent onder stress leeft. Het is niet gemakkelijk om al deze negatieve factoren meteen uit te schakelen. Laten we even in gaan op het mechanisme van de bloeddruk. De bloeddruk wordt bepaald door de hoeveelheid bloed die het hart door pompt en de weerstand die de bloedstroom in de slagaders ondervindt. Hoge bloeddruk ontstaat doordat het hart veel bloed door pompt terwijl de slagaders vrij nauw zijn. Vernauwde aders kan een gevolg zijn van een te hoog cholesterol of van spanningen en stress. Het hart moet daardoor krachtig pompen om dezelfde hoeveelheid bloed door de aders te krijgen. De bloeddruk wordt in twee getallen uitgedrukt, het eerste getal is de bovendruk (systolische druk). Dit is de druk die het hart uitoefent wanneer het bloed door de slagaders wordt gepompt. Het tweede getal is de onderdruk (diastolische druk). Dit is de druk in de slagaders tussen twee hartslagen in. De bloeddruk schommelt in de loop van de dag, stijgt bij activiteit en daalt bij rust. Hoge bloeddruk kan wijzen op de aanwezigheid van een ziekte zoals bijvoorbeeld een nieraandoening.

 

Kalium vriend van het hart

Kalium en natrium (zout) zijn elkaar tegenhangers. Kalium heeft de eigenschap vocht uit te scheiden en doet daardoor de bloeddruk dalen. We hebben weinig natrium (zout) en erg veel kalium nodig zodat de waterhuishouding in balans blijft. Behalve bij nierproblemen vormt kalium een contra-indicatie omdat de zieke nieren niet in staat zijn om grote hoeveelheden vocht uit te scheiden. Zout wordt de vijand van het hart en de hoge bloeddruk genoemd omdat zout de eigenschap heeft vocht vast te houden waardoor het hart krachtiger moet pompen om het bloed in circulatie te houden zodat de bloeddruk stijgt. Zout heeft voor veel mensen een vertrouwde en gewaardeerde smaak en is een uitstekend conserveringsmiddel, vandaar dat de voedingsindustrie massaal zout toevoegt aan voedingsproducten. De hoeveelheid natrium die in sommige groenten voor komen is te verwaarlozen, het gaat om milligrammen per 100 gram voedingsmiddel.

Een banaan bevat per 100 gram 383 mg kalium tegenover slechts 1 mg natrium en heeft daarmee een uitstekende natrium/kalium verhouding (383/1). De tomaat en de aardappel zijn eveneens rijk aan kalium en helpen de bloeddruk naar beneden te brengen. Bij de meeste voedingsmiddelen zoals fruit en groenten is er een uitstekende verhouding. Door meer voedingsmiddelen te consumeren en het gebruik van voedingsproducten te beperken, verbeteren we de verhouding natrium/kalium. Door meer bananen, aardappelen en tomaten te eten en minder vlees, conserven en zoutrijke voedingsproducten krijgen we snel een betere natrium/kalium verhouding wat resulteert in een verlaging van de bloeddruk.

 

Gezond leven en toch hoge bloeddruk

Er zijn mensen die niet roken, weinig alcohol gebruiken, regelmatig bewegen, fruit en groenten eten en toch te kampen hebben met een te hoge bloeddruk. Er blijven dan twee mogelijke oorzaken over, namelijk aanleg en/of stress. Er zijn mensen die constitutioneel of familiaal belast zijn met hoge bloeddruk. Het zijn mensen met een vurig temperament, die heel actief zijn, zich gemakkelijk opwinden en meestal stressgevoelig zijn. Ze hebben voortdurend een erg hoge bloeddruk terwijl ze meestal standhouden en niet meteen een beroerte of hartaanval krijgen. Ze zijn blijkbaar bestand tegen deze hoge spanningen, hoewel voor sommige onder hen het fataal werd. Men spreekt vaak van een nerveuze hoge bloeddruk in tegenstelling tot een pathologische hoge bloeddruk. Als rustige mensen aan hoge bloeddruk lijden, is dit meestal gevaarlijker en zal dit eerder wijzen op een risicovolle toestand. Het is een feit dat mensen met overgewicht een groter risico voor hart- en vaatziekten hebben en toch zien we regelmatig magere mensen aan deze ziekte sterven. Mensen met een sportieve lichaamsbouw bewegen soms te veel, zijn erg nerveus en lijden gemakkelijk aan stress.

We mogen aannemen dat een groot deel van de huidige bevolking permanent onder stress staat, een voedingswijze gebruikt met een verstoorde natrium/kalium verhouding, aan overgewicht lijdt, rookt, alcohol gebruikt en weinig beweegt. Bovendien worden er ontzettend veel medicijnen geslikt die hoge bloeddruk als bijwerking hebben. Het is aan te nemen dat zoveel mensen aan hoge bloeddruk lijden en dat hart- en vaatziekte de belangrijkste doodsoorzaak is. Anderzijds hebben we aangetoond dat het niet zo eenvoudig is om hoge bloeddruk naar beneden te krijgen. Er zijn immers zoveel factoren die hierop inspelen. Men beweert dat kinderen die borstvoeding hebben gekregen als volwassenen minder kans hebben op hoge bloeddruk, maar daar kan aan getwijfeld worden. Gezonde voeding en natuurlijke levenswijze zijn de belangrijkste wapens in de strijd tegen hoge bloeddruk. Medicijnen tegen hoge bloeddruk alleen zijn absoluut onvoldoende en daar zijn de cardiologen het inmiddels mee eens.

09:56 Gepost door Jan Dries in Gezondheid, Voeding | Permalink | Commentaren (3) |  Facebook |

12-06-14

Zegepalm, een nieuw kruid in het Westen

Eeuwenlang is het Westen trouw gebleven aan zijn inlandse kruiden die in de eigen omgeving groeien en in de kruidenboeken staan beschreven. De laatste jaren maken we steeds meer kennis met kruiden uit vreemde landen. Dat mag geen probleem zijn op voorwaarde dat deze kruiden door hun goede eigenschappen een aanvulling zijn op onze inlandse kruiden. Een van deze nieuwe kruiden is de ‘Zegepalm’ (serenoa repens (Bartram) Small). De zegepalm behoort tot de palmachtige en bloeit van februari tot half april. De bloemen zijn meermalen vertakt en crèmekleurig. Deze palm komt vooral voor in de kustgebieden van de zuidelijke staten van Amerika. De donkerrode vrucht, zo groot als een olijf, zit in het midden van de geelgroene veren. De palm heeft een geringe hoogte. Aan de Nederlandse naam ‘Zegepalm’ mag getwijfeld worden omdat men in Duitsland spreekt van Sägepalm wat zaagpalm betekent. In sommige kruidenboeken wordt de juiste Nederlandse naam ‘zaagpalm’ of ‘zaagbladpalm’ gebruikt. Andere namen zijn dwergpalm of Sabal.  Vroeger werd het Latijnse woord serrulata gebruikt, wat fijn gezaagd betekent en wijst op de gekartelde bladeren van de palm.

Voor de Indianen had deze plant eeuwenlang een veelvuldig gebruik. Van de bladeren werden de daken van de hutten gemaakt, maar ook matten en allerlei vlechtwerk. Ze leverden vezels voor borstels en kussens. De eetbare vruchten werden bewaard en als wintervoeding gebruikt. De Indianen persten de vruchten en vermengden het sap met anijswortel om er een afrodisiacum van te bereiden. De vruchten hebben een ruim werkingsspectrum en worden als genezend kruid gebruikt. Het aroma van de vruchten doet denken aan de smaak van noten en vanille. De vruchten bevatten talrijke geneeskrachtige inhoudsstoffen zoals diverse fytosterolen, vette olie zoals palmetto-olie, triglyciriden en vrije vetzuren, maar ook oleïnezuur, laurinezuur, myristinezuur en nog vele nadere inhoudsstoffen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de Indianen dit kruid op een juiste manier gebruikten. De vruchten worden gebruikt bij plasproblemen als gevolg van een vergrote prostaat. Het zijn vooral de olieachtige bestanddelen van de vruchten zoals vette olie met sterinen die verantwoordelijk zijn voor het positief effect bij een vergrootte prostaat. Aan de lange keten koolhydraten wordt een ontstekingsremmende werking toegeschreven zoals bij ontstekingen van de blaas, urineleider, teelbal en prostaat.

Het is tegelijkertijd een goed vrouwenkruid en helpt bij borstklierontsteking, incontinentie, eierstokproblemen en ontsteking van de urineleider. Zegepalm wordt niet gebruikt door zwangere vrouwen omwille van zijn hormonale werking alsook niet bij kinderen onder de twaalf jaar. De olie wordt gebruikt tegen bronchitis, hardnekkige hoest, slapeloosheid en haaruitval. Volgens Dr. Siegfried Bäumler helpt dit kruid vooral bij goedaardige prostaatvergroting door vermindering van cellen in het prostaatweefsel. De werking van bepaalde enzymen worden er door afgeremd en brengt hierdoor de hormoonwerking in balans. Het nachtelijk plassen of de overmatige drang tot plassen wordt er door afgeremd terwijl de straal er krachtiger van wordt.

De zegepalm is niet geschikt voor het bereiden van een kruidenthee, maar wordt hoofdzakelijk in diverse kruidenpreparaten gebruikt. Voor de juiste toepassing zijn er kant-en-klaar preparaten verkrijgbaar in de natuurvoedingswinkel of apotheek. Op het etiket of de bijsluiter vindt u de juiste gebruiksaanwijzing. Men gaat er vanuit dat de dagelijkse dosis droge stof 320 mg bedraagt. Bij prostaatkanker of een andere vorm van hormonale kanker is het aanbevolen om een arts te raadplegen en het gebruik van Zegepalm samen te bespreken. Zegepalm wordt over het algemeen goed verdragen en kent weinig of geen bijwerkingen. In eerder zeldzame gevallen treden er maagklachten op als mogelijke bijwerking. Er zijn geen risico’s bekend, zelfs niet bij langdurig gebruik. Uit divers onderzoek is gebleken dat kruidenpreparaten op basis van zegepalm wel degelijk een gunstige werking hebben bij allerlei plasproblemen. Dat werd door 18 klinische onderzoeken bevestigd. Laten we er nog aan toevoegen dat de zegepalm zich niet laat kweken zodat uitsluitend de wilde planten worden gebruikt voor medicinaal gebruik. De gekweekte exemplaren leverde slechts 5% inhoudsstoffen op.

Door Jan Dries

08:52 Gepost door Jan Dries in Gezondheid, Natuurgeneeskunde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |