31-05-16

Eiwit in de dagelijkse voeding. Mag geen probleem zijn.

Jarenlang en nu nog wordt er een strijd gevoerd tegen voedingsvetten, want gezonde voeding betekent voor de consument een vetarme voeding. Niet alleen de consument, maar zelfs heel wat voedingsdeskundigen en diëtisten maken geen verschil tussen dierlijk en plantaardig vet. Voor hen is vet altijd ongezond, levert veel calorieën en moet beperkt blijven. Dat is een fundamentele denkfout. Hetzelfde gebeurt er met suiker, want suiker is volgens hen altijd slecht. Men maakt geen onderscheid tussen natuurlijke suiker en industriesuiker die uit riet of biet geïsoleerd is en alleen maar suiker bevat zonder begeleide stoffen. Natuurlijke suiker is het voedsel van de hersenen, de zenuwen en de spieren en is van levensbelang. Het gebruik van toegevoegde suikers moet vermeden worden, dat is logisch, terwijl natuurlijke suiker uit voedingsmiddelen meer aandacht moet krijgen. Terwijl vet en suiker (koolhydraat) onterecht op de zwarte lijst staan, blijft alleen eiwit nog over, want er zijn maar drie voedingsstoffen (E, V, Kh.). Eiwit krijgt nu enorm veel aandacht. Gelukkig wordt er gewezen op het gevaar van dierlijk eiwit, maar een teveel aan eiwit is altijd verkeerd en gevaarlijk. Eiwitrijke drankjes zijn in, ze worden massaal gebruik om af te slanken, bij fitness en sportbeoefenaars. Het is allemaal plantaardig en toch niet zonder gevaar.

 

Teveel eiwit is schadelijk

Prof. Dr. Valter Longo van de universiteit van South California zegt: ‘Het risico op kanker neemt met 400% toe als je dagelijkse voedingsinname uit meer dan 20% eiwit bestaat.’ Dat kan overdreven klinken, maar er zit wel een gegronde waarschuwing in. We hebben het al eerder gehad over de dagelijkse behoefte aan eiwit die erg moeilijk is te bepalen omdat zoveel factoren daar invloed op hebben. Er is een vaste regel: overdrijf niet met eiwitrijke voedingsmiddelen. Het gaat vooral om de verhouding tussen eiwit, vet en koolhydraat. Al jaren passen we, rekeninghoudend met de verteringsfysiologie en de stofwisseling van de mens, met succes de volgende verhouding aan:

 

1 deel eiwit

1 à 2 delen vet

5 à 7 delen koolhydraat

 

Als we kiezen voor een vleesloze voeding, waarin een deel rauw wordt gegeten en met toepassing van voedingsregels, gaan we er vanuit dat 50 gram eiwit per dag meer dan voldoende is bij een voedingspatroon van ongeveer 2.000 à 2.500 Kcal. Dit is echter een theoretisch gegeven, maar wel een richtlijn om het eiwit te beperken. Prof. Dr. Valter Longo gaat er vanuit dat 10% een aanvaardbare hoeveelheid is. Hij pleit eigenlijk voor een halvering van het huidig eiwitgebruik.

 

Plantaardig eiwit

Plantaardig eiwit dat via een voedingsmiddel wordt aangereikt is altijd goed, hoewel men niet mag overdrijven. Plantaardig eiwit dat door een voedingsproduct wordt geleverd, is door zijn thermische en industriële verwerking minder van kwaliteit. De lange houdbaarheid doet de kwaliteit afnemen. Peulvruchten zijn bijzonder rijk aan eiwit, maar arm aan vet en bevatten bovendien vrij veel zetmeel (koolhydraat) waardoor de vertering bijzonder moeilijk verloopt. Peulvruchten zorgen voor darmgassen met opgezette buik en bemoeilijken de stoelgang. Vandaar dat peulvruchten matig worden aanbevolen. Bij de overschakeling op een vleesloze voeding hebben beginnende vegetariërs de neiging veel peulvruchten te eten uit angst voor een tekort aan eiwit, maar dat is niet gegrond. Men loopt nog altijd met het idee rond dat vlees moet vervangen worden, maar dat is niet zo. Vleesvervangers zijn trouwens overbodig. Soja is een peulvrucht die 37% eiwit en 24% plantaardig vet bevat, een erg mooie verhouding E/V. Zoals alle peulvruchten bevat soja echter zetmeel (23%). Dit is aanzienlijk minder dan bij andere peulvruchten, maar voldoende om voor gisting in de darmen te zorgen. Tofu is een bewerkte vorm van soja, bevat slechts 8% eiwit en 4% vet en slechts 0,5% zetmeel (koolhydraat) en is daardoor licht verteerbaar. Soja wordt verwerkt tot allerlei namaakvoeding zoals vleesvervangers, sojaworstjes, sojamelk, sojakaas enz. Het zijn de meest geïndustrialiseerde voedingsproducten en horen niet thuis in een gezond voedingspatroon. Groenten behoren tot de groep van voedingsmiddelen met een laag gehalte aan eiwit en dit varieert van 1 tot 4%. Als men dagelijks groente eet, mag men de hoeveel eiwit die men binnenkrijgt niet onderschatten. Groenten bevatten weinig vet, maar dat kan gecompenseerd worden met plantaardige olie. Noten, zaden en pitten zijn bijzonder rijk aan eiwit en plantaardig vet. Ze worden gezien als de beste vorm van plantaardig eiwit.

 

Melkeiwit

Melkeiwit is geen weefseleiwit en is daarom niet vergelijkbaar met dierlijk eiwit zoals vlees of vis. Melk is het voedsel voor het jonge dier omdat het verteringsstelsel nog niet volgroeid is om vast voedsel te verteren en is daardoor licht verteerbaar. 100 gram koemelk bevat 3,3 gram eiwit en 3,5 gram vet wat een goede eiwit/vetverhouding is. Vooral het melkeiwit in kwark, yoghurt en kefir is licht verteerbaar en daardoor waardevol. Een potje yoghurt levert 5,25 gram eiwit, dat is 10 à 11% van de dagelijkse behoefte. Dat geldt evenzeer voor verse kazen (Cottage cheese, dubbele roomkas, Feta) en voor zachte kazen. De harde kazen zijn bijzonder rijk aan eiwit en vet, maar door hun hoge concentratie zijn ze zwaar verteerbaar. Deze kazen zal men in kleine hoeveelheden gebruiken. Het ei is eveneens een goede bron van eiwit (13% eiwit en 12% vet). Een eitje levert al 7 gram eiwit.

 

Eiwitshake

Eiwitshakes zijn razend populair om af te vallen, bij de fitness en bij het beoefenen van sport. De aminozuren herstellen beschadigd spierweefsel en zorgen voor spiergroei. Het gaat om een wit poeder op basis van melkwei dat in water wordt opgelost. Om de houdbaarheid te verzekeren en om de smaak aantrekkelijk te houden worden er bewaringsmiddelen, geraffineerde suiker, synthetische zoetstoffen, genetisch gemanipuleerde soja, kleur-, geur- en smaakstoffen aan toegevoegd. Verder inferieure eiwitten, o.a. van gelatine en andere afvalstoffen. Men beveelt 2 à 2,5 gram eiwit per dag per kilo lichaamsgewicht aan, terwijl 0,8 gram al aan de hoge kant is. Het is onbegrijpelijk dat dergelijke praktijken zijn toegestaan.

 

Een tekort aan eiwit komt in Europa zelden voor, men lijdt eerder aan een te veel aan dierlijk eiwit. We hebben geen eiwitrijke wormen of insecten nodig, noch lupine (38% eiwit), soja of andere dure gewassen en zeker geen eiwitshake. Kies voor een vleesloze voeding of beperk in ieder geval zoveel mogelijk dierlijk voedsel zoals vlees en vis. Dat is goed voor uw gezondheid, minder dierenleed en beter voor het milieu.

Wenst u zich te verdiepen in de gezonde en natuurlijke voedingsleer, volg de open cursus ‘Vitaal door voeding’ of ‘Voedingspraktijk’, zie www.europeseacademie.be

 

 

14:05 Gepost door Jan Dries in Gezondheid, Voeding | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

18-05-16

Plantaardig eiwit 1

In de voedingsleer is eiwit altijd een omstreden onderwerp geweest. Eerst was er de angst voor een tekort, later voor een teveel aan eiwit. Op dit ogenblik gaat veel aandacht naar de nadelen van dierlijk eiwit, vandaar een groeiende belangstelling voor de plantaardige variant. Decennialang leefde er de mythe dat dierlijk eiwit, afkomstig van vlees, het meest ideale eiwit is omdat het overeenstemt met het menselijk eiwit. Dat is een onwetenschappelijk standpunt dat meer dan vijftig jaar heeft standgehouden en vermoedelijk op vooringenomenheid berust ten voordele van de vleesindustrie.

Het eiwit van rundvlees bevat alle belangrijke aminozuren en is daardoor een hoogwaardig eiwit, maar dat betekent niet dat dit voor de mens een ideaal voedings-eiwit is. Het rund is een herbivoor en voedt zich uitsluitend met plantaardig eiwit, m.a.w. het plantaardig eiwit wordt via de stofwisseling omgezet in dierlijk eiwit. Alleen carnivoren zetten dierlijk voedingseiwit om in dierlijk weefseleiwit. Zij beschikken over een specifiek verteringsstelsel en gespecialiseerde stofwisseling, waardoor dit mogelijk is. Zij beschikken over een kort, glad darmstelsel om de darminhoud snel te laten passeren terwijl hun lever een veel grotere capaciteit bezit om te ontgiften dan de herbivoren, granivoren of fructivoren. Daardoor worden de homotoxines sneller uit het lichaam gedreven of geneutraliseerd. Het verteringsstelsel van de mens heeft geen enkel eigenschap of kernmerk van een carnivoor. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het menselijk verteringsstelsel geheel overeenstemt met dit van de fructivoren, een groep primaten. Net als de herbivoren beschikt de mens over het vermogen om plantaardig eiwit om te zetten tot lichaamseigen eiwit, dus dierlijk eiwit.

Een hoogwaardig lichaamseigen eiwit kan alleen verkregen worden door het gebruik van plantaardig voedingseiwit. Het is niet vreemd dat de WHO en andere betrouwbare gezondheidsinstituten voorkeur geven aan plantaardig eiwit.

 

De dagelijkse behoefte aan eiwit

Het is het belangrijk dat we het eiwitverhaal anders bekijken. Voedingsdeskundigen hebben de neiging om in hoeveelheden te denken. Als men het over plantaardig eiwit heeft, wordt meteen alle aandacht gevestigd op de peulvruchten. Ze zijn inderdaad rijk aan eiwit, maar moeilijk verteerbaar. We moeten ons niet blindstaren op de hoeveelheid, maar eerder op de verteerbaarheid. Licht verteerbare voedingsmiddelen geven hun eiwitten gemakkelijker vrij en laten minder homotoxines achter. Verder moeten we beseffen dat alle voedingsmiddelen eiwit bevatten. De eiwitarme voedingsmiddelen bezitten een laag percentage, maar ze worden meestal in grote hoeveelheden gegeten. Ze vertegenwoordigen soms 15 à 30 % van de dagelijkse behoefte, wat niet onderschat mag worden. Na jarenlange discussie weet men nog steeds niet hoeveel eiwit een mens per dag nodig heeft. Men gaat er vanuit dat 1 gram per lichaamsgewicht absoluut te veel is. De meeste voedingsinstituten houden het voorzichtigheidshalve op 0,8 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag. Met een lichaamsgewicht van 70 kg heeft men 56 gram eiwit per dag nodig.

 

Een theoretische benadering

Dit is een louter theoretische benadering waarbij men geen rekening houdt met de samenstelling van de aminozuren, noch een onderscheid maakt tussen dierlijk en plantaardig eiwit, noch tussen gekookt en rauw voedsel. Er wordt geen rekening gehouden met eiwit dat geleverd wordt door eiwitarme voedingsmiddelen of andere factoren die een rol spelen bij het bepalen van de dagelijkse behoefte zoals de kwaliteit van het verteringsstelsel en de stofwisseling, het toepassen van voedingsregels, de fysieke inspanningen die men levert, klimatologische invloeden enz. Bovendien is er niemand die naast zijn bord een weegschaaltje, een rekenmachine en een voedingsmiddelentabel heeft liggen, m.a.w. niemand weet hoeveel gram eiwit men per dag eet. Bovendien eten we niet alleen eiwit, maar voedingsmiddelen die naast eiwit ook vet en koolhydraat bevatten. De onderlinge verhouding van deze drie voedingsstoffen zijn doorslaggevend. De hulpstoffen zoals vitaminen, mineralen, enzymen, ballaststoffen, water enz. spelen eveneens een rol bij de vertering, de absorptie en stofwisseling en zijn medebepalend voor de juiste behoefte aan eiwit, vet en koolhydraat. Door rekening te houden met meerdere factoren wordt er eerder gepleit voor 0,5 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag als richtlijn. Laten we niet vergeten dat het lichaam zelf signalen uitzendt om de behoefte aan nutriënten te regelen, maar niemand luistert naar zijn lichaam.

 

Eiwit en vet

Wie over een elementaire kennis van de voedingsleer beschikt, weet dat voedingsmiddelen die veel eiwit bevatten eveneens rijk zijn aan vet zoals vlees, gevogelte, noten, zaden, kaas enz. Er is een voedingsfysiologisch verband tussen eiwit en vet zoals er een verband is tussen koolhydraat en water. Koolhydraatrijke voedingsmiddelen bevatten veel water zoals fruit, bessen, watervruchten, groente, wortel-, knol- en bolgewassen. Granen maken daarop een uitzondering, maar bij de bereidingen wordt er vrij veel water toegevoegd. De voedingsfysiologie leert ons dat eiwit moeilijk verteerbaar is en daarom langer in de maag moet blijven om de werking van het eiwitafbrekend enzym pepsine te garanderen. Vet heeft de eigenschap de maagwerking te vertragen, vandaar dit fysiologisch verband. Al jaren pleit men voor een beperking van dierlijke vetten (harde vetten) omwille van zijn negatieve invloed op hart- en vaatziekten, kanker, obesitas en andere ernstige aandoeningen. Omdat dierlijk eiwit gekoppeld is aan dierlijk vet krijgt men te veel dierlijk vet binnen. De voedingsindustrie vermindert daarom het vetgehalte in talrijke voedingsproducten terwijl de hoeveelheid eiwit onveranderd blijft waardoor de verhouding eiwit-vet verstoord is zoals bij lightproducten. Bij het eten van vetarme producten blijft het voedsel niet lang genoeg in de maag en wordt het eiwit onvoldoende afgebroken, zorgt voor een belasting van de nieren en extra afvalstoffen. Door de voorkeur te geven aan plantaardig eiwit, krijgt men plantaardig vet binnen, wat erg gezond is. Vandaar het grote voordeel om voor plantaardig eiwit te kiezen.

 

Dierlijk, plantaardig en melkeiwit!

Wij delen de eiwitten in drie groepen in: dierlijk, plantaardig en melkeiwit. Veganisten gebruiken geen melkeiwit en beperken zich tot plantaardig eiwit, dat is op zich geen probleem bij een uitgebalanceerd voedingspatroon. Over de praktische toepassingen van eiwit binnen de dagelijkse voeding gaat een volgend artikel.

 

Uitkijken naar het volgend artikel.

‘Eiwit, in de dagelijkse voeding’ is het onderwerp van het volgend artikel. Daarin gaan we in op de praktische aspecten van het eiwit in een gezond voedingspatroon. Verder besteden we aandacht aan het misbruik van plantaardig eiwit en de waanzinnige theorieën over allerlei eiwitrijke drankjes om af te slanken, bij fitness en sportbeoefening.

09:24 Gepost door Jan Dries in Voeding | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

03-05-16

LENTEMOEHEID

Hoewel de winter, wegens de opwarming van de aarde, haast onopgemerkt is voorbijgegaan, kijken veel mensen toch uit naar de lente, naar de bloesems en het langzaam groen worden van het landschap. De wisseling van de seizoenen heeft een grote invloed op ons biologisch leven. De winter, met zijn lange donkere dagen, doet alles trager verlopen. We leven meer binnenshuis, bewegen opvallend minder, eten gemakkelijk zwaardere voeding om ons tegen de gure winter te beschermen. Gedurende de winter is de werking van het lichaam naar binnengericht en houden we alles vast. De lente kent een tegengestelde werking, alles opent zich zoals de botten aan de bomen. Overal ziet men nieuw leven ontstaan. De lente is naar buitengericht, zet alles in beweging, vandaar dat veel vrouwen met gedrevenheid aan de lentepoets of de grote schoonmaak beginnen of de tuin opruimen.

 

Lentemoeheid

Tijdens de winter stapelen er zich in ons lichaam veel gifstoffen op in de vorm van homotoxines. Het gaat om afvalstoffen van de vertering die zich in de darmen ophopen, afvalstoffen uit de stofwisseling die zich in het bloed en het extracellulaire vocht bevinden of die zich in het vetweefsel hebben opgeslagen. Het extracellulaire vocht is het milieu waarin de cellen zich bevinden. Het bloed en het extracellulaire vocht kan alleen gereinigd worden door de dikke darm op te ruimen. Daar ligt de bron van alle vervuiling. In de lente probeert het lichaam zich spontaan van deze gifstoffen te ontdoen. Een groot aantal mensen merkt daar niets van, maar sommigen wel. Zij voelen zich extreem moe, futloos, prikkelbaar met depressieve neigingen en een te warm gevoel. Men noemt dit lentemoeheid. Avondmensen hebben daar meer last van. In tegenstelling toch de ochtendmensen ontgiften zij trager, heel het jaar door. Het duurt enkele uren en na wat beweging, nadat zij aan de slag gaan, maar hoe later, des te fitter ze worden.

 

Detox als vastenkuur

Detox is de afkorting van detoxificatie of ontgiften. Omdat men te traag ontgift is het zinvol om daar extra aandacht aan te besteden. Er bestaan heel wat middelen om het natuurlijke reinigingsproces te stimuleren. Iedereen, zowel ochtend- als avondmensen, hebben er voordeel bij om in het begin van de lente een detoxkuur te ondergaan. Dat kan op een milde of een intensieve wijze gebeuren. De meest drastische vorm is een vastenkuur van drie weken, d.w.z. dat men gedurende drie weken geen voedsel gebruikt en zich beperkt tot 1 liter kruidenthee en 1 liter water. Een vastenkuur mag alleen onder toezicht en begeleiding worden uitgevoerd. Dit kan in een gespecialiseerd kuurhuis of onder begeleiding van een ervaren complementaire therapeut. Een vastenkuur wordt altijd ingeleid door het drinken van een zekere hoeveelheid water waarin natrium- of magnesiumsulfaat is opgelost. Dit ledigt de darmen en zorgt er voor dat er een omgekeerde werking optreedt. De darmen nemen niets meer op, maar scheiden alleen gifstoffen uit, m.a.w. de darm kent tijdelijk een omgekeerde werking.

 

Kleikuur

De meeste mensen geven de voorkeur aan een eenvoudige reinigingskuur die men zelf, zonder veel problemen, kan toepassen. Het zijn milde kuren die niet vergelijkbaar zijn met een vastenkuur of een hoge darmreiniging (colon hydrotherapie). Klei koopt men in een natuurvoedingswinkel, de kleur speelt geen rol en de voorkeur gaat uit naar de grovere soort. De extra fijne klei wordt gebruikt voor gezichtsmaskers. De grove klei heeft een grotere zuigkracht. Het gebruik is vrij eenvoudig.

  • Neem één koffielepeltje kleipoeder en los dat op in een glas lauw of koud water.
  • Een te grote hoeveelheid klei werkt darmverstoppend.
  • Drink het kleiwater in de ochtend of voor het slapen gaan, los van de maaltijd.
  • Vermijd vetrijke voeding, zowel direct voor als na het innemen van het kleiwater.
  • Als u medicijnen gebruikt, neem het dan niet samen of te kort achter elkaar.

 

Doe een kuur van minimaal drie dagen, maar liefst een hele week. Na een onderbreking van enkele dagen kan de kuur herhaald worden. Voor mensen met traag werkende darmen of darmverstopping is het goed om gedurende het hele jaar regelmatig eens een kleikuur te doen. U reinigt niet uw darmen, maar u activeert ze tegelijkertijd.

 

Oliekuur

Oliekuur wordt gebruikt bij hardnekkige darmverstopping. Darmverstopping is immers een belangrijke oorzaak van vervuiling. Los een eetlepel olijfolie op in een glas lauw water en drink dat in de ochtend op de nuchtere maag en ’s avonds voor het slapen gaan. Water en olie vermengen zich niet, maar maken het drinken aangenamer. De olie maakt de darminhoud zachter en werkt als glijmiddel. Bij een acute darmverstopping is een eenmalige kuur voldoende. Als reinigingskuur wordt het gedurende meerdere dagen toegepast tot er een normale en regelmatige ontlasting is. Bij diarree wordt de kuur onderbroken. Dan is een kuur met bosbessensap aan te raden.

 

Sapkuur

Een sapkuur is een eenvoudige en gemakkelijk toe te passen milde reinigingskuur, waarbij uitsluitend gebruik wordt gemaakt van vloeibaar voedsel in de vorm van sap of smoothies. De hoeveelheid blijft beperkt tot 1 liter sap/smoothies en 1 liter water en/of kruidenthee. Een sapkuur is niet geschikt voor mensen die nierproblemen hebben omwille van het hoge gehalte aan kalium. De voorkeur gaat uit naar vers geperst sap, hoewel in de natuurvoedingswinkel sap van biologische kwaliteit verkrijgbaar is. Meng nooit fruit- en groentesap onder elkaar. Fruit (vruchten) heeft een totaal andere samenstelling dan groente. Verdeel het sap over de dag en drink zeven glazen van 150 cc. Sap wordt verkregen door het persen van fruit of groente, terwijl een smoothie gemixt wordt, dus fijn gepureerd. Door het hoge kaliumgehalte ontstaat er een vrije krachtige vochtafdrijving. Zowel sap als smoothies zijn rijk aan vitamine C en hebben een sterk reinigende en ontgiftende werking. Een kuur duurt 5 à 7 dagen. Alle soorten fruit komen in aanmerking. Sinaasappel- en appelsap worden het meest gebruikt. Bij groente ligt het iets moeilijker omdat de smaakstoffen krachtiger zijn. Men vertrekt vanuit een basissap van tomaten of wortelen waaraan men een of meerdere groentesappen toevoegt. Groene smoothies krijgen steeds meer aandacht omwille van hun hooggehalte aan chlorofyl. Recent onderzoek heeft naast een sterk reinigende werking ook talrijke andere gunstige voordelen vastgesteld, zoals een verhoogde opname van magnesium, houdt het bloed alkalisch, versterkt de pancreas, stimuleert de immuniteit enz .

 

Omkadering

Tijdens een reinigingskuur is het belangrijk om 3 à 4 kopjes reinigende kruidenthee te drinken. Brandnetel is het meest aangewezen kruid. Als men weinig of niet zweet is het aan te raden een kruidenthee te drinken van goudsbloem, vlierbloesem of lindebloesem. Ontgiften gaat altijd samen met voldoende zweten. Dagelijkse beweging zoals wandelen, fietsen, zwemmen of joggen is absoluut nodig om het zweten te bevorderen en de doorbloeding en de darmwerking te stimuleren. Tweemaal per dag douchen of af te wisselen met een warm ligbad is aan te raden. Sauna is eveneens aan te bevelen. Zonder omkadering blijft het effect beperkt. Zorg bovendien voor een positieve instelling, want u reinigt niet alleen uw lichaam, maar ook uw geest. Een verhoogde prikkelbaarheid tijdens het reinigen is een normale reactie. Wie goed gereinigd is, voelt zich achteraf helder van geest en emotioneel stabiel. In principe kan men zich gedurende heel de zomer reinigen, maar in de lente heeft men het grote voordeel dat het lichaam het zelfreinigend mechanisme extra activeert.

19:02 Gepost door Jan Dries in Gezondheid | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |